Dünya Böbrek Günü Dolayısıyla Dahiliye Hekimimiz Uz. Dr. Ramazan Önalan Bilgilendirmede Bulundu
14 Mart 2025

Dünya Böbrek Günü Dolayısıyla Dahiliye Hekimimiz Uz. Dr. Ramazan Önalan Bilgilendirmede Bulundu

Dünya Böbrek Günü her yıl Mart ayının 2. Perşembe günü kutlanır. Önleyici davranışlar, risk faktörleri ve böbrek hastalığıyla nasıl yaşanacağı hakkında farkındalık oluşturarak herkes için böbrek sağlığı amaçlanmaktadır.

Böbreklerinizin temel görevi, kanınızdaki toksinleri ve fazla suyu temizlemektir. Böbrekler ayrıca kan basıncınızı kontrol eder, kırmızı kan hücreleri üretimi için aracı maddeler salgılar ve kemiklerinizi sağlıklı tutmaya yardımcı olur.

Kronik Böbrek Hastalığı

Vücudumuzda böbrekler her biri nefron olarak bilinen bir milyon küçük birimden oluşur. Nefronlar hasar gördüğünde, işlevini durdurur ve normal böbrek işlevini sürdürmek için kalan sağlıklı nefronlara ek yük bindirir. Ancak hasar devam ederse, kalan sağlıklı nefronlar böbrek fonksiyonunu sürdürmek için yetersiz hale gelir.

Böbrek fonksiyonundaki bu ilerleyici kayba aylar veya yıllar içinde Kronik böbrek hastalığı (KBH) denir. KBH son derece yaygındır, yetişkin nüfusun 10'da 1'inde bir tür böbrek hasarı vardır ve her yıl milyonlarca kişi KBH ile ilişkili komplikasyonlardan erken ölmektedir. KBH dünya çapında bulaşıcı olmayan hastalıklar arasında ilk on ölüm nedeni arasında 7. sırada yer almaktadır.

Akut Böbrek Hasarı

Akut Böbrek Hasarı (ABH), böbrek fonksiyonunun birkaç gün veya hatta saatler içinde hızla kaybolmasıdır. Böbrek performansındaki bu ani düşüş, böbreklere giden kan akışının azalması veya toksinlere maruz kalma gibi çeşitli nedenlerden kaynaklanabilir.

Böbrek Hastalığı ve Diyabet

Diyabet, böbrek yetmezliğinin önde gelen nedenidir. Birçok ülkede diyalize başlayan tüm insanların yarısında diyabet nedeniyle böbrek yetmezliği vardır. Diyabet kontrol altına alınamadığında, yüksek kan şekeri böbreklerdeki küçük kan damarlarına(Glomerül) zarar verir ve böbrekler tarafından filtrasyonu değiştirir. Diyabetik Nefropati veya diyabetik böbrek hastalığı adı verilen Kronik Böbrek Hastalığına neden olur. Genelde diyabetik böbrek hastalığı herhangi bir semptomla kendini göstermez. Teşhis etmenin yegane yolu kan ve idrar testleri yapmaktır. Bu hasarın ilk işareti idrarda albümin bulunmasıdır. Bu, genellikle “dipstick” adı verilen bir idrar şeridi testi ile tespit edilebilir.

Böbrek Hastalığından Korunmak İçin Yapılması Gerekenler

-Kan basıncını kontrol etmek, kalp krizi, felç ve böbrek hasarını önlemek için çok önemlidir. Diyabetli bireylerde önerilen kan basıncı hedefi 130/80 mm Hg'nin altında olmalı

-Tuz ve sodyum kısıtlamasına odaklanan beslenme düzeni geliştirmek için bir diyetisyenle çalışılmalı

-Sigarayı bırakılmalı

-Fiziksel aktivite günlük rutinimizin bir parçası haline getirilmeli

-Sağlıklı ideal kilomuz korunmalı veya buna ulaşmak için çalışılmalı

-Günlük 7 ila 8 saat uyku hedeflenerek yeterli uyku alınmalıdır.

Dr. Ramazan ÖNALAN